Friday, 27/11/2020 - 04:00|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của Trường THCS Đoan Hạ

DẠY HỌC LÔ GIC HƯỚNG TỚI THAY SÁCH GIÁO KHOA MỚI XÂY DỰNG BÀI HỌC THEO CHỦ ĐỀ

          Như chúng ta đã biết năm học 2019 - 2020, toàn Ngành giáo dục tiếp tục triển khai thực hiện Chương trình hành động của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các chương trình, kế hoạch của Huyện ủy, Ủy ban nhân dân huyện, của Phòng GD&ĐT huyện Thanh Thủy về tiếp tục triển khai thực hiện Nghị quyết số 29 NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Bộ GD & ĐT đang thực hiện chủ trương đổi mới căn bản và toàn diện trong giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo những chủ nhân tương lai của đất nước thành những con người chủ động, tích cực, sáng tạo. Có như vậy mới có được những thế hệ đủ sức đảm đương gánh vác những trọng trách của đất nước trong thời kì mới, thời kì hội nhập, thời kì mà nền kinh tế tri thức giữ vai trò quan trọng. Những người trực tiếp đứng lớp làm nhiệm vụ giảng dạy trong thời gian gần đây được ngành giáo dục hết sức quan tâm, tạo điều kiện học hỏi, nắm bắt nhiều phương pháp giảng dạy mới để thực hiện mục tiêu nêu trên. Thế nhưng không phải một sớm một chiều đội ngũ chúng ta dễ dàng vận dụng hiệu quả. Hơn nữa, ngày càng nhiều phương pháp tổ chức dạy học được nghiên cứu và ứng dụng trên thế giới cũng như trong nước nên việc tìm hiểu, học hỏi để vận dụng là thường xuyên. Đó là mục đích hôm nay chúng ta cùng trăn trở suy nghĩ và thực hiện nó làm sao đạt hiệu quả mong muốn. Trong nhiều phương pháp, kĩ thuật dạy học theo yêu cầu đổi mới mà chúng ta đang tiến hành thử nghiệm, vận dụng hướng "Dạy học theo chủ đề" là một trong những yêu cầu được thực hiện từ năm học 2014-2015 đến nay. Và đây cũng là mục tiêu để mỗi cán bộ giáo viên chúng ta góp sức nhỏ bé của mình hướng tới thay sách giáo khoa mới câu hỏi đặt ra vì sao phải xây dựng các chủ đề dạy học?  Nhằm tiếp tục làm rõ hơn nội dung, cách thức tổ chức dạy học theo chủ đề, BGH trường THCS Đoan Hạ đã chỉ đạo tổ chuyên môn tăng cường nội dung sinh hoạt và triển khai rút kinh nghiệm hoạt động dạy học theo chủ đề. Theo đó, ngày 30 tháng 10 năm 2019, tổ KHTN và tổ KHXH đã trao đổi làm rõ hơn những vấn đề nêu trên.

Sinh hoạt chuyên môn: Xây dựng bài học theo chủ đề tại trường THCS Đoan Hạ.

Dạy học theo chủ đề có nhiều tác dụng quan trọng, cụ thể như sau:

1. Khắc phục hạn chế của chương trình, SGK hiện hành.

2. Phù hợp với đối tượng học sinh, sở trường của giáo viên.

3. Thuận lợi cho vận dụng các hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực.

4. Phù hợp với điều kiện dạy học của mỗi nhà trường

5. Giúp giáo viên làm quen với chương trình, SGK mới…

* Những điều chúng ta cần Lưu ý:

- Xây dựng chủ đề phải xuất phát từ các lí do trên, tránh tình trạng làm đối phó theo chỉ tiêu được giao;

- Không ghép cơ học các nội dung, bài, chương thành chủ đề (không sắp xếp, bố trí lại đề mục, kiến thức lô gic, hợp lí).

- Không nên xây dựng các chủ đề có dung lượng quá dài (trên tiết)…Không nên xây dựng chủ đề cá nhân (làm theo nhóm, tổ chuyên môn)….

Từ những việc làm trên mà BGH trường THCS Đoan Hạ giao cho các tổ thực hiện từ năm học 2014-2015 đến nay. Từng bước tiến hành thử nghiệm, rồi cùng đưa ra trao đổi với tổ chuyên môn của huyện là để cùng tìm cách đi hiệu quả nhất nên chắc chắn nội dung đưa ra có rất nhiều điều để bàn. Vì thế, sự thẳng thắn, nhiệt tình là vô cùng cần thiết trong nội dung thảo luận.

         Trước đây, dù chương trình được cấu trúc theo hướng đồng tâm, nhiều bài, dạng bài được dạy lặp lại ở các khối lớp theo hướng nâng cao nhưng đôi lúc chúng ta chưa chú trọng tạo cho học sinh một cái nhìn tổng quát, chưa giúp các em có phương pháp vận dụng kiến thức đã học để giải quyết vấn đề nảy sinh có liên quan ở bài mới. Hơn nữa, thời gian cho mỗi bài dạy cũng là một khó khăn cho giáo viên. Bởi dạy theo từng bài trong khoảng thời gian qui định đôi lúc không đủ tổ chức cho học sinh nắm bắt những điều cơ bản trong tiết học đó nên khó cho học sinh cơ hội hệ thống kiến thức. Vì thế, việc liên hệ, xâu chuỗi kiến thức giữa những bài cùng chủ đề có được thực hiện có thể chỉ mang tính tự phát, thiếu đồng bộ, chưa thường xuyên. Thái độ học tập của học sinh cũng là một yếu tố quan trọng để giáo viên có thể tổ chức tiết dạy hiệu quả. Khi các em chưa tích cực, chưa nắm được kiến thức tiết trước, chưa chuẩn bị bài chu đáo ở nhà thì giáo viên khó tổ chức cho các em vận dụng kiến thức đã học để nắm bắt kiến thức mới.

Trước tiên, mỗi giáo viên trong hai tổ phải tìm hiểu: Thế nào là dạy học theo chủ đề ? "Dạy học theo chủ đề" là phương pháp tìm tòi những khái niệm, tư tưởng, đơn vị kiến thức, nội dung bài học, chủ đề,… có sự giao thoa, tương đồng lẫn nhau, dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được đề cập đến trong các môn học hoặc các hợp phần của môn học đó (tức là con đường tích hợp những nội dung từ một số đơn vị, bài học, môn học có liên hệ với nhau) làm thành nội dung học trong một chủ đề có ý nghĩa hơn, thực tế hơn, nhờ đó học sinh có thể tự hoạt động nhiều hơn để tìm ra kiến thức và vận dụng vào thực tiễn.

Thứ hai là tại sao thực hiện yêu cầu dạy học theo chủ đề? Mỗi phương pháp, cách thức tổ chức dạy học đều có những ưu thế và hạn chế riêng. Nhưng xét theo yêu cầu hiện nay của giáo dục, thay sách mới là làm thế nào để nội dung kiến thức trở nên hấp dẫn và có ý nghĩa trong cuộc sống? Làm thế nào để việc học tập phải nhắm đến mục đích là rèn các kĩ năng sống, nhất là kĩ năng giải quyết vấn đề  những vấn đề đa dạng của thực tiễn? Và trả lời được các câu hỏi trên đồng nghĩa với việc xác định mục tiêu giáo dục, mô hình dạy học trong thời đại mới. Dạy học theo chủ đề, theo hiểu biết qua nghiên cứu tài liệu, chúng tôi thấy có những lợi thế hơn so với cách dạy truyền thống ở những điểm sau: Các nhiệm vụ học tập được giao cho học sinh, các em chủ động tìm hướng giải quyết vấn đề. Kiến thức không bị dạy riêng lẻ mà được tổ chức lại theo một hệ thống nên kiến thức các em tiếp thu được là những khái niệm trong một mạng lưới quan hệ chặt chẽ. Mức độ hiểu biết của các em sau phần học không chỉ là hiểu biêt, vận dụng  mà còn biết phân tích, tổng hợp, đánh giá. Kiến thức cũng không chỉ là kiến thức mà những kiến thức đó liên quan đến những lĩnh vực nào trong cuộc sống, vận dụng nó như thế nào vào thực tế.

Thứ ba, những thuận lợi, khó khăn trong việc dạy học theo chủ đề:

*Thuận lợi:

+ Giữa các bài học trong chương trình (cùng một khối lớp hoặc trong những khối lớp của bậc THCS) có nhiều bài có mối quan hệ chặt chẽ, người thầy dễ dàng trong việc chọn chủ đề để xây dựng chủ đề dạy học.

+ Bộ môn có nội dung phong phú, nguồn tài liệu dồi dào để học sinh tìm hiểu, thầy tham khảo trong việc tổ chức học sinh học tập.

+ Các môn khoa học KHTN và KHXH có nhiều liên hệ thực tiễn đời sống khá dễ dàng. Đó là những định hướng để ta có những yêu cầu cho học sinh ứng dụng vào thực tế.

* Khó khăn: Trước hết là nhận thức, là ý thức. Đổi mới bao giờ cũng gây khó khăn cho giáo viên vì thay đổi một thói quen thực hiện bao đời là điều không dễ.

+ Không có sẵn chương trình từ sách giáo khoa, sách giáo viên mà giáo viên tự biên soạn, cấu trúc lại chương trình. Những gì cần lược bỏ, những gì cần tích hợp vào,… tự giáo viên quyết định.

+ Mỗi chủ đề thường được thực hiện trong nhiều tiết. Thế nhưng khoảng cách thời gian giữa các tiết không gần nhau, tạo tâm thế cho mỗi tiết học trong cách dạy có sự xâu chuỗi kiến thức giữa các tiết mất nhiều thời gian.

+ Tỉ lệ  học sinh tích cực, chủ động trong học tập còn quá ít. Việc chuẩn bị bài của học sinh chưa thường xuyên.

Mỗi giáo viên cần phải xác định rõ có 5 bước để xây dựng một chủ đề trong dạy học. Sau đó, khi dạy học mỗi giáo viên cần phải xác định 5 bước để soạn chủ đề trong dạy học theo chủ đề thiết kế tiến trình lên lớp.

            Dạy học chủ đề là mô hình dạy học có nhiều ưu điểm, vừa góp phần thực hiện được mục tiêu giáo dục  đào tạo những con người tích cực, năng động, vừa thực hiện được chủ trương giảm tải, tránh được sự trùng lặp gây nhàm chán cho người học, giúp học sinh có khả năng tổng hợp lượng kiến thức đã học, đảm bảo được thời gian tổ chức dạy học của giáo viên,….. Tuy nhiên, việc dạy học theo chủ đề muốn thành công cũng đòi hỏi các điều kiện cơ sở vật chất dạy học đầy đủ, hiện đại; năng lực thiết kế, tổ chức dạy học của giáo viên phù hợp thực tế; học sinh tự chủ, mạnh dạn, tự tin tham gia các hoạt động học tập;…

Để chuẩn bị tốt cho việc đổi mới chương trình, sách giáo khoa, hoạt động dạy học theo chủ đề là bước đệm quan trọng và cần thiết ở các trường phổ thông trong giai đoạn hiện nay.

 

Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 1
Hôm qua : 13
Tháng 11 : 151
Năm 2020 : 5.946